Köpekbalığı Neden Sürekli Yüzmek Zorunda?

Giriş: Köpekbalıkları ve Bizim İkilemimiz

Bazen sabahları aynaya bakarken, “Hadi ama, bugün de mi?” diye sorarsınız ya kendinize, işte o his tam olarak bir köpekbalığının yaşadığı ruh hâliyle örtüşüyor. Çünkü köpekbalıkları, her ne kadar “yüzmeyi seven” yaratıklar gibi görünseler de, aslında yüzmek zorunda olan bir tür. Evet, bu durum, bir şekilde insanın her sabah işe gitmeye zorlanmasına benziyor. “Ne demek yüzmek zorunda?” diyenleri duyar gibiyim. Hadi gelin, birlikte keşfe çıkalım!

Köpekbalıkları ve Yüzme Zorunluluğu

Şimdi, siz de diyorsunuz ki, “Bir köpekbalığının hayatını bu kadar sorgulamak ne kadar gereksiz?” Ama aslında bu durum, bir çeşit varoluşsal kriz. Köpekbalıkları sürekli yüzmek zorundadır, çünkü onların vücutları böyle tasarlanmıştır. Yüzmeseler, hava almalarını sağlayan bir mekanizma olan solungaçları çalışmaz, oksijen alamazlar ve sonu pek de parlak olmaz. Hani bazen “Neden hayat bu kadar zor?” diye düşündüğümüzde, köpekbalıklarını hatırlayıp kendimizi şanslı hissedebiliriz. Hadi, bunu düşünürken bir kahve alın ve biraz daha derinlere dalalım.

Yüzmek mi, Hayat mı?

Bir sabah, köpekbalığıyla ilgili bu bilgiyi öğrenince, aklıma şu geldi: Eğer bir köpekbalığı sabah kalktığında “Bugün de mi yüzeyim?” diyorsa, aslında varoluşsal bir kriz yaşıyor demektir. Çünkü bu yüzen deniz yaratıkları, “yüzme zorunluluğu”yla yaşamak zorunda. Yani, sürekli bir şeyleri zorla yapma durumu… Kimse buna sabah sabah uyanıp “Hadi, hadi bakalım, gün başlasın” diyemez, değil mi?

Bir gün arkadaşım Burak’la, her zamanki gibi havuz kenarında, martıların inceden şarkı söylediği bir günde, bu konuyu konuşuyorduk. Burak’ın tipik sabah yüzleşmesiyle şöyle bir diyalog yaşadık:

Ben: “Burak, bir düşün, köpekbalıkları sabah uyanıp ‘Bugün de mi yüzeyim?’ diye soruyor olabilir.”

Burak: “Neden olmasın ki? Ben her sabah ‘Bugün de mi işe gitsem?’ diye soruyorum.”

Ben: “Aynen, ama fark şu: Senin evde Netflix var, köpekbalığının ise sadece okyanus…”

Burak: “O zaman köpekbalıkları da sabahları, ‘Bugün plajda güneşlensem mi?’ diye düşünmeli.”

İşte bu noktada, köpekbalıklarının psikolojisini anlamanın hayli zorlayıcı olduğu sonucuna varıyoruz. Bir yanda okyanusun derinliklerinden gelen sürekli bir “yüzme zorunluluğu,” öte yanda ise bizim günlük yaşantımızın sıkıcı rutinleri… Ama sanırım tek fark şu: Köpekbalıkları bu işten gına gelmiyor, biz ise bazen her sabah “İşte mi, değil mi?” diye karar veremiyoruz.

Yüzmek Zorunda Olmak: Bir Metafor Olarak

Bir köpekbalığının sürekli yüzme zorunluluğu, aslında hayatımızda karşılaştığımız bir tür metafordur. “Yüzmek zorunda olmak” derken, bazen kendi işimizi yapmak, bazen de gereksiz yere sorumluluklarımıza göğüs germek zorunda hissedebiliriz. Hani o gün sabah işe gitmek istemediğinizde, uykulu gözlerle aynaya bakıp “Bugün hiç gitmesem mi?” diye düşündüğünüzde, köpekbalığının yaşamını taklit ediyorsunuz.

Kendimizi bazen köpekbalığı gibi hissedebiliriz: Su yüzeyinde devamlı yüzerek yaşamımızı sürdüren bir varlık, ama altında ne kadar yoğun düşünceler ve kaygılar olduğunu kimse bilemez. O yüzden, bu yazıda köpekbalıklarının “yüzmek zorunda olması” konusunu, bir tür sosyal sorumluluk yükü olarak da ele alıyoruz. Bu noktada, evet, belki de sabahları o kahve içmenin ve “Bugün de mi?” demenin çok bir farkı yok.

Yüzmenin Ardındaki Gizem

Köpekbalığının yüzme zorunluluğunun arkasında sadece biyolojik bir sebep yok. Psikolojik bir durum da var. Sürekli hareket etmek, bazen insanların hayata karşı duyduğu korkuyu, kaygıyı ve belirsizliği yansıtır. Hani sabahları bir iş yerinde, o masada, bilgisayarın başında sıkışıp kaldığınızda, bir köpekbalığının “sürekli yüzme” zorunluluğuyla paralellik gösteriyorsunuz.

Belki de aslında bu durumu bir tür hayatta kalma stratejisi olarak düşünebiliriz. Köpekbalığı, hareket etmeden yaşayamayan bir varlık. Biz de hareket etmeden bir şeyler başaramayacağımızı düşünerek hayatımızı sürdürürüz. “Durmak yok, yola devam!” diyen iç sesimizin kökeni de burada olabilir.

İç Ses: “Bugün Yüzmesem Ne Olur?”

Köpekbalığının iç sesi bir gün şöyle bir sorgulama yapmış olabilir:

İç Ses: “Bugün yüzmesem ne olur?”

Köpekbalığı: “Ya suyun altındaki o grubu geçemezsem?”

İç Ses: “Hımm, haklısın. Devam et o zaman.”

Köpekbalığı: “Bir durayım ya, biraz dinleneyim mi?”

İç Ses: “Duramazsın! Su daralır. Hadi, yüz!”

Herkesin bir iç sesi vardır. Benimkisi genelde uykusuzluktan sonra “Yat ve bir dakika daha uyuyalım” diyordur. Ama sonuçta her sabah kalkıp işe gitmek zorunda kalırım. Köpekbalığı da o şekilde hareket etmek zorundadır. Çünkü “yüzme” onun hayatta kalma yöntemi. Hem fiziksel olarak, hem de mental olarak.

Sonuç: Her Yüzme Zorunluluğu Aynı Olmaz

Evet, köpekbalıkları sürekli yüzmek zorunda, ama bir yandan da bu durumları anlamamız gerek. Belki de aslında, tüm bu yüzme zorunluluğu, hayatımızın önemli bir parçasıdır. Hani bazen başımızdan geçen sıkıcı olaylar, bizi zorlayan işler, hiç istemediğimiz sorumluluklar… Tam bu noktada, “Köpekbalığı neden sürekli yüzmek zorunda?” sorusu, aslında bir şekilde bizim için de geçerlidir. Yüzmek zorunda olduğumuzda, bir şekilde ilerlemeniz gerekiyor, ya da durmak, çöküş demek.

Sonuçta, köpekbalıkları hep yüzmek zorunda. Biz de bazen sadece durmadan koşmak zorunda hissediyoruz. Ama belki de bu yüzden hayat bu kadar ilginç. Hem zorlayıcı, hem de her zaman ilerlemeye değer.

Köpekbalıkları gibi yüzmeye devam!