Kategori: Makaleler

Gün Asırı Ne Demek? Bir gün, sabah iş yerime giderken, iş arkadaşım Büşra ile sohbet ediyordum. Büşra, oldukça sosyal ve gündemi yakından takip eden bir insan. Bugün de gündemdeki tartışmalardan birine takıldık: “Gün asırı” terimi. İşte o an, dildeki bazen kafa karıştırıcı ama bir o kadar da ilginç ifadeleri keşfetmeye başladım. Gün asırı ne demek? Kimisi “bunu çok duyuyorum ama tam anlamını bir türlü çözemedim” diyordu. Ben de, dilimizdeki bu ifadeyi anlamaya çalışırken, kendi çocukluk yıllarımdan, iş hayatımdan ve çevremdeki gözlemlerimden ilginç bir bağ kurarak bu yazıyı yazmaya karar verdim. Gün Asırı Terimi Nereden Geliyor? İlk olarak şunu belirtelim: “Gün…

Gösteriş İçin Namaz Kılmak Şirk Midir? Namaz, İslam’ın temel ibadetlerinden biri ve her Müslümanın yerine getirmesi gereken bir farz. Ama bazen insanlar, bu ibadeti içsel bir gereklilik olarak değil de dışarıya gösteriş yapmak, başkalarına ne kadar dindar olduğunu göstermek için yapabiliyorlar. Peki, bu durumda gösteriş için namaz kılmak şirk midir? Gerçekten içten bir ibadet mi, yoksa sadece dışsal bir gösteriş mi? Hem yerel (Türkiye) hem de küresel düzeyde bu soruyu ele alalım. Gösteriş İçin İbadet Yapmak: Din ve İmanla İlgili Temel Kavramlar İslam’da gösteriş, riya olarak tanımlanır. Riya, bir ibadeti yalnızca başkalarının gözüne girmek için yapmak anlamına gelir. Allah’a olan…

Eğitim Komitesi Kimlerden Oluşur? Ankara’da bir kafede oturmuş, önümdeki kahvemi yudumlarken aklım bir anda geçmişe, okul yıllarıma gitmişti. O zamanlar, okulda “eğitim komitesi” denildiğinde aklıma, sınıfın en iyi ders notlarını tutan öğrencisiyle birlikte birkaç öğretmenin oluşturduğu grup gelirdi. Ama şimdi, biraz daha büyüdüm, ekonomi okudum, ve aslında eğitim komitesinin çok daha farklı bir yapıya sahip olduğunu fark ettim. Peki, eğitim komitesi kimlerden oluşur? Bu yazımda, hepimizin yaşamını şekillendiren eğitim sistemindeki bu komitenin nasıl çalıştığını ve kimlerin yer aldığını hem veriyle hem de gözlemlerle anlatmak istiyorum. Eğitim Komitesinin Tanımına Bir Bakalım Eğitim komitesi, aslında belirli bir eğitim kurumunun ya da daha…

Eski Apartmanlara Asansör Yapılır Mı? Bazen, günlük hayatın koşturmasında, gözümüze çarpmayan ama aslında her an yanımızda olan bir detay vardır: Bir binada asansör yoksa, o binanın dışarıdan göründüğü kadar “yaşanabilir” olup olmadığı hakkında soru işaretleri oluşur. Ama esas mesele, bu işin benim için ne kadar özel olduğudur. Kayseri’deki o eski apartmanın 5. katına her gün çıkarken, içimdeki karışık duyguları, heyecanı ve umudu anlatmaya başlamak zor. Çünkü işin asıl noktasında, aslında bir bina değil, kendi iç yolculuğum var. Eski apartmanlara asansör yapılır mı? sorusu, benim için sadece bir inşaat sorusu değil, hayatta neye değer verdiğimizle ilgili derin bir soru. O Gün,…

Şeyleşme Kavramı Kime Ait? Antropolojik Bir Keşif Farklı kültürleri gözlemlemek, insan davranışlarının çeşitliliğini anlamaya çalışmak, günlük hayatın ötesinde bir merak ve heyecan gerektirir. Kimlik, ritüeller, semboller, akrabalık yapıları ve ekonomik sistemler arasındaki karmaşık ilişkiler, insan topluluklarını şekillendiren görünmez ipliklerdir. Bu çerçevede sorulması gereken temel soru şudur: Şeyleşme kavramı kime ait? Antropoloji, bu kavramın tarihsel ve kültürel bağlamını açığa çıkarmada bize rehberlik eder; toplumsal pratikler ve ekonomik ilişkiler aracılığıyla insanın dünyayla kurduğu bağları inceler. Kültürel Görelilik ve Şeyleşme Antropolojide kültürel görelilik, her topluluğun kendi değerleri, inançları ve uygulamaları doğrultusunda anlaşılması gerektiğini vurgular. Şeyleşme kavramı bu bakış açısıyla değerlendirildiğinde, yalnızca Batı düşüncesine…

Hoşafın Edebi Lezzeti: Kayısı ve Üzüm Üzerinden Anlatılar Edebiyat, sadece sözcüklerin bir araya gelişinden ibaret değildir; o, zamanın içinde süzülen duyguların, hafızanın, kültürün ve bireysel deneyimlerin birikimidir. Kayısı ve üzüm hoşafı yapmak gibi basit bir mutfak pratiği bile edebiyat perspektifinden ele alındığında, metinler arası bir yolculuğun kapısını aralar. Çünkü her tarif, bir anlatı; her aroma, bir sembol; her tat, bir duygu taşır. Anlatı teknikleri bu bağlamda, sadece hikâyenin örgüsünü değil, okurun zihninde yaratılan çağrışımları da belirler. Peki, kayısı ve üzüm hoşafını hazırlamak, edebiyatın dokusuna nasıl nüfuz eder? Hoşafın Tarihi ve Metinler Arası İlişkiler Kayısı ve üzüm hoşafı, Anadolu mutfağının geçmişten…

Bir Zamanlar Çukurova Züleyha Kimi Seviyor? – Aşkın Psikolojik Derinliklerine Yolculuk Giriş: Aşkın Karmaşık Yüzü ve Züleyha’nın Seçimi Eskişehir’de bir üniversite kampüsünde, öğrencilere ders verirken hep bir şey fark ederim: İnsanların duyguları, kararları ve ilişkileri ne kadar karmaşık olsa da, çoğu zaman anlamaya çalışmak, birinin kalbini kazanmaktan çok daha zor. Bu düşünceyi aklımda hep taşıyorum ve bir gün bu soruyu kendi kendime sordum: Bir Zamanlar Çukurova Züleyha kimi seviyor? Evet, bildiğiniz o Züleyha, bir dönem Türkiye’nin televizyon ekranlarında fırtınalar estiren Çukurova’nın hüzünlü, ama bir o kadar da güçlü karakteri. Züleyha’nın içinde bulunduğu duygusal karmaşayı, bana kalırsa çoğumuz çok iyi anlıyoruz.…

Isimli Bom Nasıl Oynanır? Felsefi Bir Yaklaşım Bir düşünce deneyine davet edelim: Eğer bir oyun, etik ve bilgi kuramı açısından tartışmaya açılacak bir laboratuvar olsaydı, seçimlerimiz ve stratejilerimiz bize kim olduğumuzu mu gösterirdi, yoksa sadece anlık kararlarımızın birer yansıması mı olurdu? İşte tam da bu sorunun ışığında, Isimli Bom oyununu felsefi bir mercekten incelemeye başlayabiliriz. Bu yazıda, oyunun kurallarını anlamak kadar, onun bize sunduğu etik ikilemleri, ontolojik sorgulamaları ve epistemolojik zorlukları da tartışacağız. 1. Isimli Bom Oyununun Temel Kuralları Isimli Bom, geleneksel bir isim oyunu ve hafıza testinin birleşimidir. Oyuncular sırayla bir isim söyler ve ardından bu ismi, belirlenen kurallar…

Hızlı ve Öfkeli 10 Son Sahne: Ekonomik Bir Analiz Her insan, hayatında seçimler yapmak zorundadır; kaynaklarımız kıt ve zamanımız sınırlıdır. Bu temel ekonomik prensip, yalnızca günlük yaşamımızda değil, popüler kültürün en yüksek bütçeli yapımlarında bile karşımıza çıkar. Hızlı ve Öfkeli 10 filminin son sahneleri, sadece aksiyon ve görsel şölen olarak değil, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden de incelendiğinde derin bir analiz alanı sunuyor. Bu makalede, filmin son sahnesindeki kararların birey, piyasa ve toplum üzerindeki etkilerini, fırsat maliyetlerini ve dengesizlikleri öne çıkararak ele alacağız. Mikroekonomi Perspektifinden Karar Mekanizmaları Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kaynak dağılımı ve kararlarını inceler. Filmin final sahnesinde…

Giriş: Geçmişin İzinde Kimyasal Mesajcılar Geçmişi anlamak, sadece olayları sıralamak değil, bugünü yorumlamanın anahtarını bulmak demektir. Hormon ne demek oluyor sorusu, bugün için basit bir biyolojik tanım gibi görünse de, tarih boyunca insan bedenine ve toplumun anlayışına dair derin bir hikâyeyi açığa çıkarır. İnsanlar, yüzyıllar boyunca vücutta salgılanan gizemli maddeleri gözlemlemiş, bunları anlamaya çalışmış ve sosyal, tıbbi ve kültürel bağlamda yorumlamışlardır. Hormon kavramını tarihsel bir perspektifle ele almak, biyolojinin ve toplumsal bilincin birbirine nasıl dokunduğunu gösterir. Antik Dönem: Vücudun Ruhsal ve Fiziksel Sırları Hipokrat ve Dört Humur Teorisi Antik Yunan’da Hipokrat, insan vücudunun sağlığını dört humur teorisi üzerinden açıklar: kan,…